استرداد هدایا نامزدی

استرداد هدایا نامزدی

استرداد هدایا نامزدی

اولین مرحله ای که پیش از عقد ازدواج میان زن و مرد انجام می گیرد وعده ازدواج یا نامزدی است . نامزدی به این معناست که دو طرف درباره آینده زندگی مشترک به توافق  برسند . علی رغم عرفی بودن این موضوع ، در باب نامزدی، قانون مدنی مقرراتی را تدوین کرده است . یکی از احکام نامزدی این است که هریک از طرفین می تواند از این وعده رجوع کند ؛ چرا که هیچکس را نمی توان مجبور به ازدواج کرد . بنابراین از آن رو که ممکن است  وعده ازدواج به هم بخورد و بین طرفین به لحاظ عادات و رسوم و عرف ، هدیه یا هدایایی ردّ و بدل شده باشد ، قانونگذار استرداد هدایای نامزدی یا پس گرفتن این هدایا را پیش بینی کرده است . بنابراین در این گفتگو، استرداد هدایای نامزدی ، استرداد هدایای مصرف شدنی نامزدی، و استرداد هدایای غیر مصرفی نامزدی را مورد بررسی قرار می دهیم .

استرداد هدایای نامزدی:

بر اساس ماده 1037 قانون مدنی " هریک از نامزدها می توانند در صورت به هم خوردن وصلت منظور ، هدایایی را که به طرف دیگر ،یا ابوین او برای وصلت منظور داده است مطالبه کند و اگر عین هدایا موجود نباشد ، مستحق قیمت هدایایی خواهد بود که عادتا نگاه داشته می شود ، مگر اینکه آن هدایا بدون تقصیر طرف دیگر تلف شده باشد . " 
حکم این ماده صرفا در خصوص هدایایی است که بین مرحله خواستگاری و انعقاد عقد ازدواج داده می شود ؛ یعنی هدایای دوره نامزدی . بنابراین ، حکم آن شامل هدایای بعد از عقد وهدایای  متصل به عقد نخواهد شد و پس گرفتن هدایای دوران عقد و متصل به عقد(که به منظور عقدداده میشود)، شامل احکام عقد هبه می شوند .

 همچنین این ماده میان اموال مصرفی و غیر مصرفی تفکیک قائل شده است که در ادامه به بررسی آنها می پردازیم .

نکته مهم این است که طرح دعوای استرداد هدایای نامزدی در صلاحیت دادگاه خانواده است که از طریق دادخواست استرداد هدایای نامزدی به عمل می آید .
استرداد هدایای مصرف شدنی نامزدی:

در فرضی که یکی از نامزدها هدایایی را به دیگری می دهد که این هدایا جزء اموال مصرف شدنی هستند ، فرض بر این است که این اموال را به منظور مصرف کردن و منتفع شدن به طرف مقابل داده است و از آن رو که این اموال عادتا نگاه داشته نمی شوند و به مصرف می رسند ، طبیعی است که نمی توان این هدایا یا قیمت آنها را مطالبه کرد . مثل شیرینی یا میوه و ... . بنابراین ، استرداد هدایای مصرف شدنی نامزدی در هیچ موردی نمی تواند مورد درخواست باشد .

استرداد هدایای غیر مصرفی نامزدی:

هدایای غیر مصرفی که معمولا نگاهداری می شوند و با یکبار استفاده از بین نمی روند حکم دیگری دارند . از آن رو که این اموال ارزش بیشتری دارند ، به منظور راضی کردن دیگری به ازدواج داده شده اند و چون اکنون وعده ازدواج به هم خورده است ، دیگر موجبی برای باقی ماندن هدایا نزد او وجود ندارد . لذا در صورت بر هم خوردن وعده ازدواج ، گیرنده باید آن را برگرداند ، مانند حلقه ازدواج . بنابراین ، بر طبق این ماده می توان این هدایا را پس گرفت .

در صورتی که این اموال نزد او تلف شده باشد و این تلف شدن به خاطر تقصیر نامزد باشد ، باید قیمت آن را بپردازد ،ولی اگر تلف شدن هدیه بخاطر تقصیر او نباشد ، مسئولیتی در پرداخت قیمت آن نخواهد داشت .